Áp dụng chưa nhiều

Tại cuộc thi “Quản lý năng lượng công nghiệp trong tòa nhà” năm 2011 do Bộ Công Thương tổ chức, có 35 đơn vị tham gia với 370 giải pháp tiết kiệm năng lượng (TKNL) được ứng dụng. Kết quả tiết kiệm 7.100 TOE/năm, tương đương tiết kiệm chi phí trên 165 tỷ đồng/năm và giảm phát thải 29.000 tấn CO₂/năm. Thế nhưng, so với thực tế, số lượng tòa nhà áp dụng các giải pháp TKNL còn quá ít.

Theo ông Huỳnh Kim Tước- Giám đốc Trung tâm TKNL TP.Hồ Chí Minh (EEC-HCMC) - rào cản lớn nhất với các công trình xanh là suất đầu tư cho các chi phí tăng 20% - 40% . Vì vậy, hầu hết khách hàng đều rất thích mẫu công trình kiến trúc theo xu hướng xanh, TKNL, nhưng số người chọn kiến trúc này không nhiều. Ví dụ, đèn chiếu sáng TKNL  thường đắt hơn đèn thường 10-15 lần, gạch không nung đắt hơn gạch nung khoảng 20%… Với công trình sử dụng vốn ngân sách càng khó vì các khâu thiết kế, tính toán chi phí xây dựng đều phải theo quy định của nhà nước.

Những tòa nhà xanh như thế này chưa có nhiều tại Việt Nam - Ảnh: Internet.

Gần đây, Việt Nam đã bắt đầu áp dụng hình thức đầu tư giải pháp TKNL cho các tòa nhà. Theo đó, đơn vị tư vấn sẽ phân tích về hiệu quả kinh tế, những thuận lợi, rủi ro, các giải pháp khác nhau, để chủ đầu tư lựa chọn công nghệ. Đơn vị tư vấn sẽ đầu tư công nghệ và thu hồi lại bằng tiền TKNL mà có. Tuy nhiên, số tòa nhà tiếp cận với hình thức này chưa nhiều.

Cần hành lang pháp lý cụ thể

Theo các chuyên gia, việc thiếu quy hoạch tổng thể và hệ thống chính sách, cơ chế phù hợp là một trong những nguyên nhân khiến kiến trúc xanh chưa thể phổ biến rộng rãi. Ví dụ, mới đây, Chính phủ có yêu cầu một số công trình xây dựng bằng vốn ngân sách phải sử dụng gạch không nung thay cho gạch nung để bảo vệ môi trường, nhưng không có cơ chế giá phù hợp.

Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ra đời là hành lang pháp lý quan trọng cho quá trình thực hiện ý tưởng xây cao ốc xanh. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, để “tòa nhà xanh” thực sự đi vào cuộc sống, chính phủ cần đưa vấn đề phát triển cao ốc xanh vào Luật Bảo vệ môi trường. Nhà nước cần xây dựng hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn và quy trình xây dựng “tòa nhà xanh”.  Đồng thời, có hệ thống chính sách đồng bộ về TKNL và chế tài xử lý các hành vi vi phạm về sử dụng năng lượng lãng phí, có cơ chế hỗ trợ tài chính cho những đơn vị tư vấn thiết kế và đơn vị đầu tư xây dựng công trình xanh; thay đổi về chính sách để các công trình sử dụng vốn ngân sách có thể tham gia vào các thiết kế kiến trúc TKNL.